KRALİÇELERİ, KİMLİKLERİ

Amazonların en önemli üç kraliçeleri Yunan tradisyonunun "en bi kahraman" üç erkeği eli ile öldürülmüşlerdir. Bu, Yunanlı mit yazarların ballandıra ballandıra anlatageldiği bir konudur. Truva katili Akhilleus; tıpkı tanrıları gibi, kadınları kaçırıp ırzına geçmeyi bir alışkanlığa dönüştürmüş olan Theseus ve gelir gider akıllı Herakles (sakın ola ki Hollywood palavralarına bakarak Herkül hakkında karara varmayın) üç Amazon kraliçesinin canını almışlardır. Üç kraliçeyi yine her zamanki üç kahramanın öldürmesi ne büyük tesadüf değil mi? Bayılıyorum şu ataerkil Yunan masallarına!

Öncelikle Penthesilea diyelim: Güzellikte tanrıçaları kıskandıran kraliçe, Akhilleus eli ile ölmüştü; Truva savaşında, şehri yağmacı Yunanlılara karşı korurken. (Hala görmedinizi mi Truva'yı? Orada gerçek atalarımız kan döktü, bu ne algısızlık? İlgisizliğimizin en çarpıcı biçimini örene gidince görüyorsunuz: Kazıyı finanse eden Almanlar orada hemen ufak bir müze kurmuşlar. Doğaldır ki bu müzeciğin içindeki bilgilerin ¾'ü Almanca. İnsan etrafına bakınca yaban ellerindeyim sanıyor. İşin komiği adamların sayfa sayfa bastırıp astıkları açıklayıcı yazıların çoğunun Türkçe'si yok. Fotoğraflara bakıp bakıp resim sergisi gezermişçesine dolaşıyorsunuz etrafta. Gidip bir kendi gözlerinizle görün. Belki Mayıs ayında Çanakkale'nin nefis olduğunu söylersem ilgi uyandırırım. Hem arkeologlar bulamadı ama -kim bilir- belki sizler bulursunuz Pentesilea'dan mistik bir esinti.)

Ares ve Otrere'nin kızı idi kraliçe. Truva savaşı sırasında Kral Priamos'un biricik oğlu ölüp de savaş kaybedilmeğe başladığında hemen ordusunu toplayıp kentin yardımına koştu. Oysa önceleri Priamos ile savaşmıştı ama kin gütmedi, ordunun başına geçti, büyük başarılar kaydetmeğe başladı. Tabiidir ki İlliada'nın bu bölümleri bir Atinalı tiran tarafından sansürlenip metinden çıkarıldığından asla elimize geçmedi. (Dileyen bu konu ile ilgili Yakılan Kitaplar yazımı okur). Sonunda Akhilleus ile teke tek karşılaştı ve tabiidir ki göğsünden vurularak öldürüldü. Akhilleus yüzü maskeli bu düşmanının kim olduğunu merak edip maskeyi çıkarınca kraliçenin güzelliğine aşık oldu ve ağlamaya başladı. Bu durumun garabetine gülen çirkin Thersites'i de öldürmeyi ihmal etmedi kahraman. Daha sonra Akhilleus da ölünce Amazonlar komutanın mezarına saldırdılar ama bu kez de Akhilleus'un ruhu hortladı ve yine Amazonları geri püskürttü.

Sıra Hippolyt'de... Kitaplar ünlü Yunan savaşçılarının bile onunla savaşmaktan çekindiğini yazıyor. Onu öldüren ise Herkül. Kraliçenin, babası Ares tarafından verilmiş bir sihirli kemeri var. Kahraman bunu çalmaya gidiyor. Oysa kraliçe onu iyi karşılıyor ve neden kemeri istediğini soruyor. Herakles'in açıklamaları (ki bu uzun bir hikaye) karşısında ikna olunca kemeri kendi isteği ile vermeye razı oluyor. Oysa Herakles'in düşmanı Hera ordunun içine kuşku sokuyor. Amazonlar kraliçelerinin zor durumda olduğunu sanıp Herkül'e saldırıyorlar. Biçare Herkül de ne yapsın? Çaresiz, Hippolyt'i öldürüveriyor. Amazonlar da bozguna uğramış bir biçimde kurmuş oldukları Artemission'un ilk haline sığınarak canlarını kurtarabiliyorlar.

Kraliçe Antiope'nin başı ise Theseus ile derde girmiştir. Ama bu kez tatlı bir dert. Hoş, bağımsız ve savaşçı bir kadının evlenip, evinde habire sefere giden kocasının yolunu gözlemeğe başlaması ne kadar tatlı olur bilinmez ama neyse. Kraliçeyi, Amazonlar ile savaşmağa gelen Theseus kaçırıp evlenmiş. Bir de çocukları olmuş. Antiope'yi kurtarmaya Atina kapılarına dek gelen Amazonlar ise yenilmişler.

Bir diğer kraliçe olan Thalestris ise büyük İskender'e kendi isteği ile teslim olması ile meşhur. Ondan bir çocuk istediğini açıkça söylemiş komutana. "Kadınların en asili ile erkeklerin en asilinin birleşmesinden daha doğal ne olabilir?" demiş.

Tanına son kraliçe ise Myrina. Çok iyi ata bindiği için lakabı "çok sıçrayan Myrina". İzmir şehrinin kurucusu olduğu söyleniyor. Mezarı Truva'da, ama bulunamamış. Oralara gitmişken bu konuda da sezgilerinizi kullanın derim.

Bu Myrina'nın savaşları Amazon tarihinde hayli önemli yer tutmakta. Örneğin ünlü Atlantis'lileri yenmiş ordusu ile. 3.000 yaya, 20.000 atlı ile başkenti almış. Ama tüm Atlantis'liler teslim olunca onlara bir kent kurup şehre adını vermiş. Sonra savaşçı soy Gorgolara da saldırmış bu dişi kumandan. Ardından Libya ve Mısır'a geçmiş, oraları fethedip Arabistan ve Suriye yolu ile Anadolu'ya gelip Kilikya'lıları yenmiş, Toros dağlarını aştıktan sonra Phrygia'dan geçerek Bakırçayı kıyılarına gelmiş ve Bergama ovasına yerleşmiş.

Genelde Amazonlar tüm Anadolu'da cenk etmişler, Yunanistan'a dek sokulup Atina önünde savaşmışlar. Frigyalılar ve Likyalılarla olan çarpışmaları da çok meşhur. Özellikle bu Likya seferinde yine ünlü Yunanlı komutanlardan Bellerophontes'in bizzat gelip onlarla uğraşmasını mitologlar anlata anlata bitiremez. Bellerophontes şu ünlü Pegasus'un sahibi. Pegasus'u ise hepiniz tanıyorsunuz ama ne acıklı ki alakasız bir yerden: Eski Mobil benzin istasyonlarında gördüğünüz kanatlı atın ta kendisi Pegasus. Mitleri ne pespaye yollarla öğrendiğimize bakıyorum da şaşıyorum. Şu Amazonlar "garp illerinin" bir yerlerinde olacaktı da adamlar kim bilir turist çekmek için ne çığırtkanlıklar yaparlardı! Bizde ise öz kültür mirasımızı değil Avrupa'ya satmak, ondan kendimiz bile habersiziz. Bu arada yeri gelmişken mavallar ile martavalları uyku ilacı şeklinde genç beyinlere pompalayan eğitim sistemimizi saygı ile selamlarım! İçinden sayısız bilgi edinilebilecek eski bir din olan Yunan mitolojisi eğitim programına alınmayıp, halka masal olarak yansıtıldığı sürece Pegasus'u daha çok kimse Mobil'in amblemi olarak tanır.

Peki gerçekte kimdi bu Amazonlar?..

Çoğu araştırmacının Amazonların bağımsız bir kavim değil, Hititlerin savaşçı kadın rahibelerinin mit sayfalarına geçmiş bir hali olduğuna inandığını söyleyerek başlayayım. Yani bu adamlar demekte ki aslında Amazon filan yok, ama Hitit dininin savaşçı rahibeleri var. Bunlar silah taşıyıp, savaşa katıldıkları için tarihe ayrı bir kavimmişçesine geçmişler. Bu teorinin en önemli savunucuları ise araştırmacı yazar Azra Erhat ile Türk ulusunun yüz aklarından Halikarnas Balıkçısı.

Adı geçen savı öne sürenlerin en önemli kanıtı günümüzün Fatsa'sında olan Amazonların başkenti Themiskyra kentinin Hitit imparataorluğunun göbeğinde olduğu. Ardından Amazonların başlıca savaş silahı olan Labris'in (iki yüzlü balta) Hitit kabartma ve haykellerinde sıklıkla betimlenmesi. Ayrıca Hitit Ana Tanrıçasının kuleli başlığının Greklerce Amazon külahı olarak heykellere konmuş olması da Hitit-Amazon ilişkisini güçlendiren bir başka kanıt.

Bir diğer grup araştırmacı ise Amazon diye bir kavmin hiç olmadığını, uzun saçlı savaşçı İskit'leri gören Yunanlıların onları kadın sandığını öne sürüyor. Ama bu konudan kanıt yok denecek kadar az.

"Amazonlar yoktur"cular genelde kadınların asla bir başlarına var olamayacaklarını öne sürüyorlar ve soruyorlar: "Neden tarihte başka benzerleri yok" diye... Oysa var! Amazon nehri adını nereden aldı sandınız? İşte hikayesi: 1550 yılında İspanyol kaşif Francesko Orellana ünlü Pizzarro ve Gonzalo ile birlikte Peru'ya gider. Cordillera'nın doğusunda Napo'ya dek olan bölgeleri keşfeder. Bir ara yiyeceksiz kalır grup. Ünlü kaşif tek başına daha içerlere girer ve Maranon nehri kıyılarında saldırıya uğrarlar; kadın savaşçılar tarafından... Kaşif ve adamları bu ordudan o denli etkilenirler ki nehre Amazon nehri adını verirler.

Çoğu mitolog ise olaya farklı şekilde bakıyor ve Amazonların gerçekten yazının henüz bulunmadığı bir çağda yaşadığını savunuyor; ünlü antikçağ tarihçisi Heredot ve coğrafyacı Strabon'un onlardan söz etmiş olmasını kanıt sayıyorlar. Yapılacak olan ise mite inanıp oralarda kazı yapılmasına paraca destek verecek babayiğit bir finansör bulmak. Zaten Truva da böyle keşfedilmedi mi? Amatör arkeolog ve maceraperest Scheilmann elinde İlliada ile kazı yapmaya geldiğinde "baba" bilim adamları hazrete yarı deli diye baktı. Adam ise yılmadı, "efsane gerçekle başlar" diye yırtına yırtına, yöreyi cahilce kaza kaza, Truva'yı buldu. Böylece Homeros'un uydurmasyonu sanılan hikayenin gerçek olduğu ortaya çıktı. Hal böyle olunca önceleri sadece alay eden "büyük adamlar" alet edevat hemen Truva'ya koşup kazıya başladılar. Ama çok geçti; çünkü bizim amatör, alt kattaki Truva kentlerine onulmaz zararlar vermiş ve kral Priamos'un hazinesini ülkesine kaçırmıştı. Ha, aklıma gelmişken; Almanların kurduğu müzecikte hazineyi görebilirsiniz. Tabiidir ki sadece resmini! Hemde Scheilmann'ın metresinin fotoğrafında, tabii ki kadının boynunda!

DEVAMI

3000 Yılın Sırları adlı kitabımda yer alan konular: Tanrılar Kan İstiyor İslam'da Kurban Hz. İbrahim Yakılan Kitaplar - I Yakılan Kitaplar - II Antik Eşcinsellik Olympos ve Cennet Feminist Mitoloji Amazonlar Aşk Tanrıçası Şeytan Son Titanomakhia Anadoludaki Cehennem Kapıları Troia ve Kenti Yıkan Arabalı Tanrılar Troia Tanrıları ve Kitab-ı Mukaddes'in Rab'ı Göğe Çekilen Peygamberler Mavi Sakal Karanlıklar Prensi ya da Tanrısı İsim Kaderdir Dünyanın Burcu Geçmiş Dönemler Uranus Chiron Kova Burcu Kova Burcu Çağı Kova Burcu Çağı ve Eşcinsellik Sonuç Gelişme Kıyamet Zamanlama Geçmişte Yok Edilen Kavimler Yunan Mitolojisindeki Son Atlantis Nuh Peygamber Ad Kavmi Semud Kavmi Medyen Kavmi Sodom Kavmi Sonsöz Kitaba Bak!

TÜRKÇE KAYNAKLAR:

Mitoloji Sözlüğü - Farnend Comte (Zed yayınları) Büyük Cinsel Ansiklopedi - Lynn Barber (Göl yayınları) Antik Mitolojide Kim Kimdir? - Gerhard Fink (kabalcı) Tanrıların Vatanı Anadolu - C. W. Ceram (Remzi kitabevi) Meydan Larousse Tanrıarın Maskeleri - Joseph Campbell (İmge kitabevi) Mitoloji Sözlüğü - Pierre Grimal (Sosyal yayınlar) Anadolu Mitolojisi - Derman Bayladı (Say yayınları) Tanrıların Öyküsü - Derman Bayladı (Say yayınları) Yunan Mitolojisi - Tahsin Kozanoğlu (Mitologya yayınları)

Klasik Mitoloji - Şefik Can (İnklap yayınları) Dünya İnançları Sözlüğü - Orhan Hançerlioğlu (Remzi kitab.) Mitoloji Sözlüğü - Azra Erhat (Remzi kitabevi) Ana Tanrıçalar Diyarı Anadolu - Reşit Ergener (Yalçın yayın.) Anadolu Tanrıları - Halikarnas Balıkçısı (Bilgi yayınevi) Anadolu Efsaneleri - Halikarnas Balıkçısı (Bilgi yayınevi) Anadolu'nun Sesi - Halikarnas Balıkçısı (Bilgi yayınevi) Pausanias IX-31 Ovidius Metamorfozlar IX- 347