ONE PERCENTER (%1'lik, 1%er) NEDİR?

Yazı ve araştırma: ELVIN AZAR

Bu terim genelde The Hells Angels, Outlaws, Banditos, Pagans, Warlocks gibi kanunsuz motorcular ve yasadışı işler çevirdiklerinden kuşkulanılan çete üyeleri için kullanılır. Sözcüğün çıkış noktası yıllar önce yaşanmış bir olaydır ve bu olay sonrasında motorcuların saldırgan ve suçlu imajı oluşmuş, bir daha da silinememiştir. Bu olay, motorcuların serseri imajını perçinleyen Marlon Brando'nun 1953 yapımı Wild One filmine kaynak oluşturmuştur.

"%1'lik"ler gerçekten saldırgan mıdır? Bu sorunun yanıtı olarak aşağıda iki yorum var:

Harley-Davidson and philosophy, Bernard E. Rollin
Los Angeles'tan bir kanunsuz motorcu (outlaw biker - 1%er) ile bir sohbete daldık. Çok güzel bir konuşma oldu; çünkü hem bilgili biriydi, hem de zeki bir konuşmacıydı.

Urbandictionary
%1lik, bir polis önünden kırmızı ışıkta geçtiğinde polisin görmemiş gibi yaptığı motorcudur.

Değimin çıkış noktası olan olay, 4-6 Temmuz 1947'de, Kaliforniya'nın Hollister adlı küçük kasabasındaki bir motorcu etkinliğinde yaşanmış ve Life adlı dergiye yansıyarak ülke çapında duyulmuş bir kargaşadır. Life'ın iddiasına göre polis olaya el koyana dek fazla alkol alan motorcular kasabayı ele geçirmişler; caddelerde yarışmışlar; bir sürü insanın yaralanıp, kazaların olmasına neden olmuşlardır.

Life dergisinin bu anlatımına ters yönlü olarak motorcular farklı şeyler anlatırlar. İddialarına göre fazla sayıda katılımcı ve kötü organizasyon sonucu yüzlerce motorcu yatacak yer ve yiyecek bulamayarak sokakta kalmış, bazı kavgalar bu nedenle yaşanmıştır. Yani kasabalılar ve basın olayın nedeninin alkol ve motorcular olduğunu öne sürseler de, motorcular alkolü her zaman aldıklarını, olayın kaynağında ise "hiçe sayılmalarından" doğan öfkenin olduğunu iddia etmişlerdir.

Lİfe'da yayınlanan haber sonrasında kopan büyük hengame ile organizasyonu yapan AMA (American Motorcyclist Association), ertesi gün basına bir demeç vererek motorcuların yasalara saygılı iyi vatandaşlar oldukları, sadece %1lik bir bölümün olay çıkarttığını yönünde bir demeç verir. Bu sözler ise ortamı yatıştıracağına, motorcuları daha da kızdırır ve çoğu kendilerinin %1lik olduğunu haykırırlar, "patch"ler yapıp ceketlerine dikerler ve bir kavramın doğmasına neden olurlar. Günümüzde bile bu patchleri birçok motorcu ceketinde görebilirsiniz. İşin asıl enteresan kısmı ise AMA'nın arşivinde asla böyle bir demeç bulunmamasıdır!

A Brief History of "Outlaw Motorcycle Clubs", Tom Lindsey, International Journal of Motorcycle Studies
İri yarı, görünüşe göre sarhoş ve Harley-Davidson motoru ile içki şişelerinin üzerinde görünen bir resmin altındaki sadece 115 kelimelik makale, "Haftalık Olaylar" başlığında yayınlandı. Life dergisinin bu bölümü, tüm ülke üzerindeki olayları görsel malzemeyi vurgulayarak, açıklayıcı yazıları az kullanarak ilan eden bir bölümdü. Bu hikaye tüm ülkede büyük bir gürültü çıkarttı ve bazı yazarlar AMA (American Motorcyclist Association)'nın Hollister olayında %99 motorcunun iyi, düzgün, yasalara saygılı vatandaşlar olduğu ve AMA kapsamındaki MClerin olaya karışmadığı hakkında basına demeç verdiğini yazdılar.

Oysa AMA'da böyle bir demeç verildiği hakkında hiçbir kayıt yoktur. AMA'nın Halkla İlişkiler Müdürü Tom Lindsay'in de şöyle bir açıklaması vardır: "Bize mal edilmiş olan (ve daha mal edileceğini düşündüğümüz) 'One-percenter' terimi AMA'nın hiçbir elemanı tarafından basına verilmemiştir ve verildiği hakkındaki sözler uydurmadır."